Овој панел прикажува податоци за климатските емисии во Македонија, користејќи отворени извори. Ги следи вкупните емисии од целата економија и придонесот на различни гасови низ годините.
Вкупни емисии во 2022 година (без LULUCF).
Долгорочен тренд во споредба со 1990 година.
Главен причинител на емисиите.
Извор: Climate Watch (WRI). Единици: MtCO₂e. Опфат: Вкупно (без шумарство/LULUCF).
—
—
Врз основа на податоци од Извештајот за одржлив развој.
—
—
—
Пред вас е „здравствениот картон“ за животната средина на Северна Македонија. Оваа страница следи два огромни системи што директно го обликуваат вашето секојдневие.
Златно правило
Не гледајте на овие бројки како на апстрактна статистика. Читајте ги како сметки за струја, топлотни бранови и квалитет на воздухот што го дишеме.
Клучната бројка изнесува 11.79 MtCO₂e. Тоа означува милиони тони еквивалент на јаглерод диоксид. Со оваа мерка се пресметува вкупната моќ на загревање што ја предизвикува земјата.
Заклучок: Северна Македонија ги намалила емисиите за околу 12% од 1990 година. Иако звучи позитивно, тоа е напредок „во забавена снимка“. Го достигнавме врвот во средината на 90-тите и оттогаш само благо опаѓаме. Немаме драстичен пад, туку лебдење. За да ги запреме климатските промени, неопходен е стрмоглав пад на емисиите.
Зошто на графиконот доминира CO₂? Затоа што енергетиката е главниот лик во оваа приказна.
Што значи ова за вас: Овој проблем не може да се реши само со рециклирање пластика или со садење неколку дрвја. Околу 68% од климатското загадување во земјата доаѓа од начинот на кој произведуваме струја и ги загреваме домовите.
Суровата вистина: Додека темелно не ја реформираме енергетската мрежа, вкупната бројка едвај ќе се помрдне.
Вашата табла покажува високи оценки. Немојте веднаш да славите. Анализирајте ги критички.
Проверка на реалноста: Гледајќи го резултатот од 93.6, можеби ќе прашате: „Дали овие виделе каков е воздухот во Скопје зиме?“
Оваа оценка може да залажува. Таа мери параметри како отсуство на сиромашни квартови (сламови) и пристап до вода. Честопати не го регистрира тешкото аерозагадување, сообраќајниот хаос или урбаните топлотни острови.
Пресуда: Инфраструктурата постои (висок резултат), но квалитетот на живот гуши (ниска реалност).
Проверка на реалноста: Висок резултат со рамен тренд е знак за тревога.
Тоа обично значи дека лесните победи се остварени одамна. Сега сме заглавени во место.
Пресуда: „Возиме“ на стара слава. Без нови, агресивни политики, оваа линија ќе остане рамна додека летата стануваат сè пожешки.
Северна Македонија се наоѓа во состојба на „Пасивен напредок“.
Што треба да се случи? Мораме да го нападнеме проблемот од 8.01 Mt што ни виси над глава: Енергетиката. Сè додека енергетската мрежа не стане почиста, резултатот за одржливост ќе биде само бројка на екранот, а не реалност во вашите бели дробови.
Внимателен поглед на периодот 2019–2022:
Увид: Во 2020 година не „поправивме“ ништо. Само ја исклучивме економијата. Штом животот се рестартираше, емисиите скокнаа назад. Тоа е знак дека вистинска структурна промена сè уште не се случила.
Што значи ова: Северна Македонија не го „крие“ своето загадување во други земји. Некои побогати држави го одржуваат својот воздух чист така што ги преместуваат валканите индустрии и отпадот во странство. На хартија изгледаат „зелени“, но загадувањето сè уште постои, само на друго место.
Контекст: Македонија нема голема корист од овој систем. Ние сме почесто на страната што го прима ударот, преку увоз на отпад и стоки со низок квалитет — наместо да го извезуваме нашето загадување. Нашите еколошки проблеми се обликувани и од локалното загадување и од нефер практиките во глобалната трговија.
Ништо од ова не значи дека сме немоќни. Напредокот не доаѓа сам од себе, туку се гради преку доследна акција.
Активизмот не мора да биде гласен за да биде ефективен. Важно е да сте присутни. ♡